Het onderzoeksproject Rederijkers in Zeeland (1400-1800) is een samenwerking tussen academische en niet-academische onderzoekers. Het heeft tot doel om systematisch de sporen van het Zeeuwse en Zeeuws-Vlaamse rederijkersleven toegankelijk te maken en te bestuderen en deze rederijkerscultuur beter te integreren in de cultuurgeschiedenis van de Nederlanden. Voor een lopend verslag van de resultaten: https://rederijkerszeeland.wordpress.com/

Het uitgangspunt van het onderzoek zijn de rederijkerskamers die het centrum waren van het rederijkersleven. Het onderzoek richt zich op de sporen die deze bijzondere literaire instituties en hun leden hebben nagelaten in archieven, bibliotheken, musea, op gebouwen en in andere publieke en privéverzamelingen in Zeeland en daarbuiten. Uiteindelijk zullen alle sporen in de bronnen worden geredigeerd en online gepubliceerd met een daarbij behorende gebruiksaanwijzing voor onderzoekers en anderen met interesse in aspecten van de vroegmoderne literaire sociabiliteit en volkstalige kenniscultuur. Rederijkerscultuur biedt hen een uniek inzicht in het dagelijks leven van vroegmoderne Zeeuwen en Noord-Vlamingen.

De onderzoeksmogelijkheden van het koppelen van deze bestanden van de rederijkerscultuur met andere digitale bestanden zijn enorm. Zo kunnen de intellectuele voortbrengselen van de Nederlands-Vlaamse cultuur van voor 1800 structureel worden verbonden aan plaatsen, regio´s, netwerken, instellingen en gebeurtenissen en aan andere relevante bronnen. Dat opent heel nieuwe analysemogelijkheden maar maakt ook nieuwe vormen van kennisverbreiding mogelijk. De onderzoeksgemeenschap kan bovendien eenvoudiger uitgebreid worden met niet-academici en door de vorming van een online museum kan (in de toekomst) ook het publiek vergroot worden en meer betrokken raken bijvoorbeeld door het ontwikkelen van projecten rond speciale thema´s, locaties of zelfs families.

De uitbreiding van onderzoeksgemeenschap en publiek betekent een versterking van de wisselwerking tussen het culturele, maatschappelijke en wetenschappelijke aspecten van geesteswetenschappelijk onderzoek. Dat is een noodzaak gezien de (financiële) ontwikkelingen in academie en samenleving, maar vooral ook een enorme uitdaging gegeven de mogelijkheden van de nieuwe media.

Bovendien: de multimediale wereld van de rederijkers dreef op klank, verbeelding, en vrolijke en ceremoniële bijeenkomsten en bestond in de wisselwerking tussen personen, instellingen, locaties en historische gebeurtenissen. De kamers en hun leden zijn ook op allerlei manieren te verbinden met een veel breder spectrum aan overgeleverde teksten dan strikt literaire en met de schilder- en prentkunst en de muziekcultuur van de Nederlanden. De rederijkerswereld biedt daarmee een uniek contrapunt voor een multimediale en interactieve studie en presentatie van het verleden. De plannen voor zo’n online presentatie zullen pas verder ontwikkeld worden nadat de eerste edities online zijn gebracht en de mogelijkheden van het materiaal zijn verkend.

Er zijn verschillende werkgroepen actief binnen dit project: Walcheren (coördinatie Barend Puype), Goes (coördinatie Mirjam Louisse), Zeeuws-Vlaanderen (coördinatie Jan van Loo).

Verwacht wordt dat in de loop van 2016 en 2017 de eerste delen online gepubliceerd kunnen worden.

Eindverantwoordelijkheid:

Bart Ramakers
Hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde
Rijksuniversiteit Groningen

Arjan van Dixhoorn
Hurgronje-hoogleraar Geschiedenis van Zeeland in de Wereld
Universiteit Utrecht (University College Roosevelt, Middelburg)